یه تحقیق جدید نشون میده که پس زدن پیوند کلیه به تغییرات تو رگ‌های لنفاوی ربط داره

دانشمندها کشف کردن که چطور رگ‌های لنفاوی—یعنی همون «سیستم لوله‌کشی» کلیه—موقع پس زدن مزمن پیوند، تغییرات شدیدی می‌کنن و از نظر ساختاری به هم می‌ریزن و به قسمت‌های غیرمعمولی از کلیه پخش می‌شن.

محققای موسسه ولکام سنگر، کالج دانشگاهی لندن (UCL) و دانشگاه کمبریج، از توالی‌یابی تک‌سلولی و تصویربرداری سه‌بعدی قدرتمند استفاده کردن تا به رگ‌های لنفاوی کوچیک تو بافت کلیه نگاه کنن و کلیه‌های سالم رو با کلیه‌های پیوندی‌ای که پس زده شده بودن، مقایسه کنن.

این تحقیق که تو مجله Journal of Clinical Investigation چاپ شده، نور جدیدی روی یه چالش بزرگ حل‌نشده تو پیوند کلیه می‌تابونه و می‌تونه در رو برای درمان‌های جدیدی باز کنه که به طولانی‌تر شدن عمر پیوندها کمک می‌کنن.

پیوند کلیه شایع‌ترین نوع پیوند عضو تو کل دنیاست. با اینکه نتایج کوتاه‌مدت پیوند کلیه—یعنی تو یه سال بعد از عمل—خیلی خوبه، ولی نتایج بلندمدتش ضعیف‌تره. تو ۱۰ سال، و بسته به اینکه بیمارا تو کدوم کشور درمان بشن، تقریباً ۵۰ درصد از کلیه‌های پیوندی از کار میفتن.

محقق‌ها می‌دونن که یه بخش بزرگ از دلیل از کار افتادن پیوند کلیه اینه که سیستم ایمنی بیمار به بخش‌هایی از کلیه جدید—مثل رگ‌های خونی داخلش—حمله می‌کنه. اما نقش رگ‌های لنفاوی خیلی کمتر شناخته شده. تو کلیه‌های سالم، رگ‌های لنفاوی مثل سیستم لوله‌کشی عضو عمل می‌کنن—و نقش حیاتی‌ای تو تخلیه مایعات اضافی و کمک به تنظیم فعالیت ایمنی دارن. برای همین، محقق‌ها سعی کردن درک عمیق‌تری از سیستم لنفاوی موقع پس زدن پیوند به دست بیارن.

تیم موسسه سنگر، UCL و همکارانشون از دو تا روش متفاوت و قدرتمند استفاده کردن—توالی‌یابی RNA تک‌سلولی و تصویربرداری سه‌بعدی پیشرفته. اونا نمونه‌هایی رو از هم بیماران سالم و هم بیماران پس‌زده پیوند بررسی کردن.

توالی‌یابی تک‌سلولی به دانشمندها اجازه میده فعالیت ژن‌ها رو تو سلول‌های مجزا، یکی یکی، مطالعه کنن. محقق‌ها این کار رو در مقیاس خیلی بزرگی انجام دادن تا حجم عظیمی از داده رو تولید کنن. بعدش تیم، تیکه‌های بزرگی از بافت کلیه رو در حالی که هنوز دست‌نخورده بود، رنگ‌آمیزی کردن و از یه روشی برای شفاف کردنش استفاده کردن. این تصویربرداری سه‌بعدی به تأیید پیش‌بینی‌های تحلیل ژنتیکی تک‌سلولی کمک کرد.

محقق‌ها فهمیدن که موقع پس زدن پیوند کلیه، رگ‌های لنفاوی داخل عضو پیوندی، شکل و سازمان‌دهی‌شون رو تغییر میدن. این رگ‌ها به بخش‌های عمیق‌تری از کلیه به اسم مدولا، که به طور معمول هیچ رگ لنفاوی‌ای توش نداره، پخش می‌شن. همزمان، اتصالات سلولی، که لنگرهای پروتئینی‌ای هستن که سلول‌ها رو به هم وصل می‌کنن، از حالت دکمه‌های شل به زیپ‌های سفت تغییر می‌کنن. این تغییریه که تو شرایط دیگه، با گیر افتادن سلول‌های ایمنی و ناتوانی در فرار کردنشون مرتبطه.

علاوه بر این، محقق‌ها فهمیدن که تعادل سلول‌های T داخل و اطراف رگ‌ها به هم خورده. این سلول‌های T سیگنال‌هایی رو آزاد می‌کردن که باعث می‌شد رگ‌ها مولکول‌هایی رو که مثل «ترمز» برای سیستم ایمنی عمل می‌کنن، روشن کنن تا التهاب رو آروم کنن. اما این پاسخ محافظتی کافی نبود، چون دیده شد که بقیه سلول‌های ایمنی و آنتی‌بادی‌ها مستقیماً دارن به کلیه حمله می‌کنن. به طرز شگفت‌انگیزی، خود رگ‌ها هم نشانه‌هایی داشتن که اونا هم دارن توسط همون آنتی‌بادی‌های مضر مورد هدف قرار می‌گیرن.

این یافته‌ها این دیدگاه رو که رگ‌های لنفاوی تو پس زدن پیوند صرفاً خوب یا بد هستن، به چالش می‌کشه. این تحقیق میگه که سیستم لنفاوی به طور معمول محافظت‌کننده‌ست ولی موقع پس زدن پیوند مختل می‌شه، چون یافته‌ها نشون میدن که رگ‌ها به روش‌هایی تغییر می‌کنن که می‌تونه با تغییر ساختارشون و دامن زدن به پاسخ‌های ایمنی، پس زدن رو تشویق کنه. این نتایج راه رو برای تحقیقاتی که روی بازسازی یا محافظت از سیستم لنفاوی تو پس زدن مزمن کلیه تمرکز دارن، هموار می‌کنه.

دکتر دانیال جعفری، نویسنده اول این تحقیق، گفت: «می‌تونید رگ‌های لنفاوی رو مثل سیستم لوله‌کشی کلیه در نظر بگیرید—که مایعات اضافی، سلول‌های ایمنی و التهاب رو پاکسازی می‌کنه. تا حالا، ما واقعاً برای فهمیدن اینکه این رگ‌ها تو پیوند کلیه چیکار می‌کنن، به سختی افتاده بودیم، چون مطالعه‌شون خیلی سخته. ما با استفاده از تکنیک‌های تصویربرداری جدید، نشون دادیم که این رگ‌ها موقع پس زدن، تغییرات شدیدی می‌کنن و خودشون هم هدف سیستم ایمنی هستن.»

پروفسور دیوید لانگ، یکی از نویسنده‌های ارشد، گفت: «روش‌های نوآورانه ما بهمون اجازه داده تا به وضوح نقش مهم رگ‌های لنفاوی رو تو پس زدن پیوند نشون بدیم. ما با ترکیب توالی‌یابی تک‌سلولی با تصویربرداری سه‌بعدی پیشرفته، یه قدم مهم رو به جلو تو تحقیقات پیوند کلیه برداشتیم.»

پروفسور منا کلاتورثی، نویسنده ارشد دیگه، گفت: «ما با کشف اینکه رگ‌های لنفاوی چطور هم در سطح ساختاری و هم مولکولی تغییر می‌کنن، الان تصویر خیلی واضح‌تری از محیط ایمنی موقع پس زدن پیوند داریم. این می‌تونه به ما کمک کنه تا اهداف درمانی جدیدی رو برای حفظ پیوندهای کلیه برای مدت طولانی‌تر شناسایی کنیم.»

لینک منبع